“Tại sao quạt không dùng cầu chì loại quá nhiệt tự ngắt, nguội lại chạy? Cứ gì phải dùng cầu chì nhiệt đứt rồi thay?”
Mấy hôm nay mình thấy khá nhiều ae cmt câu này và chửi nsx ngoo.
Nghe qua thì rất hợp lý:
+ Motor nóng → tự ngắt.
+ Nguội xuống → tự đóng lại.
+ Quạt chạy tiếp.
+ Khỏi tháo motor thay cầu chì nhiệt.
Tiện quá còn gì! Vậy tại sao nhiều motor quạt vẫn dùng cầu chì nhiệt loại tác động một lần?
Theo Quang, vấn đề nằm ở mục đích bảo vệ.
1. Cầu chì nhiệt không chỉ có nhiệm vụ “cho motor nghỉ mát”
Ví dụ motor được lắp cầu chì nhiệt Tf 145°C.
Khi nhiệt độ tại vị trí cầu chì tăng đến vùng tác động của nó, cầu chì sẽ ngắt mạch vĩnh viễn.
Điều này rất quan trọng bởi nhiệt độ tăng bất thường có thể xuất phát từ một lỗi chưa được xử lý:
* Bạc khô, bó cốt.
* Rotor quay nặng hoặc bị kẹt.
* Cuộn dây có vấn đề.
* Tụ sai trị số hoặc hệ thống điện bất thường.
* Quạt bị cản cơ khí, thông gió kém…
Nếu dùng loại tự hồi thì ae nghĩ chuyện gì có thể xảy ra?
Motor nóng → NGẮT
↓
Motor nguội → ĐÓNG LẠI
↓
Nguyên nhân gây nóng vẫn còn → NÓNG TIẾP
↓
Lại ngắt → lại nguội → lại chạy…
Như vậy thiết bị có thể cứ lặp lại chu kỳ nóng – ngắt – nguội – chạy lại, trong khi lỗi gốc vẫn chưa được sửa.
2. Cầu chì nhiệt tác động một lần có một ưu điểm rất đáng giá
Nó buộc thiết bị phải dừng lại khi đã xảy ra tình trạng quá nhiệt đủ nghiêm trọng.
Muốn quạt hoạt động trở lại thì phải kiểm tra, tìm nguyên nhân và thay linh kiện bảo vệ phù hợp.
Với một thiết bị điện gia dụng có thể được sử dụng nhiều giờ, thậm chí lúc không có người đứng cạnh, đây là một đặc tính an toàn đáng quan tâm.
3. Vậy loại tự ngắt – nguội tự chạy lại có phải là không tốt?
Không phải vậy!
Loại bảo vệ quá nhiệt tự hồi như thermal protector/thermostat vẫn được sử dụng trong nhiều loại motor và thiết bị điện.
Nhưng nó không hoàn toàn giống cầu chì nhiệt.
Một loại được thiết kế để có thể đóng/ngắt nhiều lần theo nhiệt độ.
Một loại được thiết kế như bảo vệ nhiệt cuối cùng: tác động rồi ngắt vĩnh viễn.
Vì vậy không thể đơn giản kết luận:
“Loại tự hồi tốt hơn vì khỏi phải thay cầu chì.”
Muốn dùng loại nào phải phụ thuộc vào thiết kế motor, cấp cách điện, vị trí cảm nhận nhiệt, dòng tải và phương án bảo vệ mà nhà sản xuất đã tính toán.
*** Đặc biệt: quạt đang dùng cầu chì nhiệt thì không nên tự ý bỏ cầu chì rồi thay bằng một loại bảo vệ tự hồi có thông số bất kỳ, càng không nên đấu tắt cầu chì nhiệt chỉ để quạt chạy lại.
Ae thợ gặp thực tế thế nào?
